Enscape werkt niet in SketchUp na een update: oplossingen

Waarom Enscape uitvalt na een update

Enscape werkt niet in SketchUp meestal door een van drie oorzaken: de Enscape-plug-in ondersteunt de bijgewerkte SketchUp-versie nog niet, de extensie staat uitgeschakeld, of het grafische stuurprogramma is verouderd of onstabiel. Een update van SketchUp of Enscape zet vaak net die instelling terug die het probleem veroorzaakt, waardoor de werkbalk zomaar verdwijnt.

Enscape is geen losse renderer maar een plug-in die zich tijdens de installatie aan je SketchUp-versie koppelt. Die koppeling loopt via een klein Ruby-bestand in de Plugins-map van SketchUp, dat bij het opstarten de eigenlijke Enscape-toepassing laadt. Verandert de SketchUp-versie of raakt dat bestand beschadigd, dan verliest Enscape de verbinding en start het niet mee.

Werk daarom altijd van boven naar beneden door deze volgorde: eerst de versiecombinatie, dan de extensie, dan isoleren of het aan SketchUp of aan Enscape ligt, dan de driver, en pas als laatste een volledige herinstallatie. Zo vind je de oorzaak zonder onnodig alles opnieuw te installeren.

Controleer de versiecombinatie

Begin met de vraag: welke SketchUp-versie en welke Enscape-versie draai je? Enscape 4.x levert plug-ins voor de recente SketchUp-jaarversies, doorgaans SketchUp 2022 en nieuwer. Werk je SketchUp bij naar een gloednieuwe jaarversie (bijvoorbeeld naar SketchUp 2025) voordat Enscape die officieel ondersteunt, dan verschijnt de werkbalk niet en start de plug-in niet mee.

Open in SketchUp het menu Help en dan Over SketchUp om het exacte versienummer te zien. De Enscape-versie vind je in het Enscape-instellingenvenster onder About, of in de lijst met geinstalleerde programma's. Noteer beide nummers voordat je verder gaat, want die combinatie bepaalt of Enscape uberhaupt kan laden.

Controleer daarna op de systeemeisenpagina van Chaos welke Enscape-versie bij jouw SketchUp-versie hoort. Klopt de combinatie niet, werk dan Enscape bij naar de versie die jouw SketchUp ondersteunt, of installeer de SketchUp-versie waarvoor jouw Enscape wel gemaakt is.

Let op bij automatische updates. SketchUp kan je bij het opstarten een nieuwe jaarversie voorstellen, en Windows of macOS werken de rest van je systeem vanzelf bij. Ga je daar zonder nadenken in mee, dan loop je precies tegen dit probleem aan. Zit je midden in een project, stel een grote update dan uit tot je hebt gecontroleerd dat Enscape de nieuwe versie al ondersteunt.

• SketchUp bijgewerkt, Enscape niet: werk Enscape bij naar de nieuwste versie.
• Enscape bijgewerkt, oude videokaart: lees de sectie over de grafische driver.
• Beide bijgewerkt en toch geen werkbalk: ga verder met de extensie opnieuw aanzetten.
• Je draait een beta of preview van SketchUp: die wordt vaak nog niet ondersteund, gebruik de stabiele jaarversie.

Zet de extensie opnieuw aan

Een update kan de Enscape-extensie uitschakelen of de werkbalk verbergen. Open in SketchUp het menu Extensions en dan Extension Manager. Controleer of Enscape in de lijst staat en of de schakelaar op ingeschakeld staat. Staat hij uit, zet hem dan aan en herstart SketchUp.

Is de extensie ingeschakeld maar zie je de werkbalk niet, ga dan naar Beeld, dan Werkbalken, en vink Enscape uit en weer aan. Die reset laat de werkbalk vaak opnieuw verschijnen. Op macOS heet dit Weergave, dan Werkbalk. Sleep de werkbalk desnoods los en weer op zijn plek als hij achter een ander paneel is beland.

Ontbreekt Enscape helemaal in Extension Manager, dan is de plug-in niet correct in de juiste SketchUp-map geinstalleerd. Op Windows staan de plug-ins per SketchUp-versie hier:

%AppData%\SketchUp\SketchUp 2024\SketchUp\Plugins

Vervang 2024 door jouw jaarversie. Plak dit pad in de adresbalk van Verkenner. Zie je in die map geen Enscape-bestanden, dan ging de installatie naar de verkeerde versie en helpt een herinstallatie. Staan de bestanden er wel maar laadt de extensie niet, dan geeft de Ruby Console (menu Extensions, Developer, Ruby Console) vaak een foutregel die de oorzaak verraadt.

Isoleer de oorzaak

Voordat je alles opnieuw installeert, bepaal je eerst of het probleem bij SketchUp, bij Enscape of bij een andere extensie ligt. Zo voorkom je dat je uren kwijt bent aan de verkeerde oplossing.

1. Start SketchUp op en kijk of het programma zelf normaal werkt zonder foutmeldingen.
2. Schakel in Extension Manager tijdelijk je andere extensies uit en laat alleen Enscape aan staan.
3. Herstart SketchUp en test of de Enscape-werkbalk nu wel verschijnt.
4. Werkt Enscape nu wel, zet dan je andere extensies een voor een aan tot je de veroorzaker vindt.

Een botsende extensie of een oude plug-in die niet met de nieuwe SketchUp-versie meekan, blokkeert soms het laden van Enscape. Verwijder of update de veroorzaker. Blijft Enscape ook alleen uitvallen, dan ligt het aan Enscape zelf of aan de videokaart en ga je verder met de volgende stappen.

Test tot slot met een leeg, nieuw model. Werkt Enscape daar wel maar in je eigen project niet, dan zit het probleem in dat bestand, bijvoorbeeld een beschadigd materiaal of een enorm zware scene. Sla het model dan opnieuw op met Opslaan als en controleer of het probleem daarmee verdwijnt.

Werk de grafische driver bij

Enscape leunt zwaar op de videokaart. De software vereist een dedicated GPU met minimaal 4 GB videogeheugen, waarbij 8 GB of meer wordt aangeraden. Intel-geintegreerde graphics worden niet ondersteund voor de volledige functieset. Draait je laptop op de zuinige interne chip in plaats van de losse kaart, dan start Enscape mogelijk niet of rendert het zwart.

Werk het stuurprogramma bij via de fabrikant van je kaart, dus NVIDIA, AMD of Intel, en niet alleen via Windows Update. Download de driver rechtstreeks van de fabrikant en kies bij de installatie voor een schone installatie, zodat oude resten verdwijnen. Herstart daarna de computer.

Stel vervolgens in dat SketchUp de krachtige kaart gebruikt. Op Windows regel je dit via Instellingen, Systeem, Beeldscherm, Beeldschermkaart, waar je SketchUp op Hoge prestaties zet. In het NVIDIA-configuratiescherm kun je hetzelfde per programma instellen. Controleer in Windows Taakbeheer op het tabblad Prestaties hoeveel VRAM je kaart heeft, zodat je zeker weet dat je aan de minimale 4 GB komt.

Let op de ray-tracingfuncties: DLSS en hardware-versnelde ray tracing worden vanaf Enscape 4.0 niet meer ondersteund op de NVIDIA GTX 1660-serie. Crasht het renderen op zo'n kaart, schakel dan de zware effecten uit in de Enscape-instellingen of gebruik een kaart uit de RTX-serie voor de volledige mogelijkheden.

Loopt Enscape na een render vast of geeft het een foutmelding over de videokaart, dan helpt het om het live-rendervenster te sluiten en opnieuw te openen. Blijft het misgaan bij zware scenes, verlaag dan tijdelijk de renderkwaliteit en de resolutie, zodat de kaart minder geheugen nodig heeft. Een model met veel gedupliceerde geometrie belast de GPU extra, dus een lichter model werkt vaak stabieler dan een zwaardere kaart met een rommelig model.

Voer een schone herinstallatie uit

Helpen de vorige stappen niet, voer dan een schone herinstallatie uit in de juiste volgorde. De volgorde is belangrijk omdat Enscape zich tijdens de installatie aan de gevonden SketchUp-versies koppelt.

1. Verwijder Enscape via Instellingen, Apps in Windows of via de map Programma's op macOS.
2. Verwijder desnoods ook SketchUp als het probleem hardnekkig is.
3. Start de computer opnieuw op zodat vergrendelde bestanden vrijkomen.
4. Installeer eerst SketchUp en laat het een keer volledig opstarten.
5. Installeer Enscape als laatste en start SketchUp opnieuw.

Download Enscape altijd van de officiele Chaos-download en gebruik het installatieprogramma dat bij jouw licentie hoort. Zo weet je zeker dat de plug-in en de licentie op elkaar aansluiten. Voer het installatieprogramma uit met beheerdersrechten, zodat het de bestanden in de systeemmappen mag plaatsen.

Werk je vaak met herhaalde onderdelen in je scenes, dan is het handig om te weten wanneer je componenten of groepen gebruikt in SketchUp, want een lichter model rendert stabieler en belast de videokaart minder.

Controleer map en rechten

Blijft Enscape na een herinstallatie hangen, controleer dan de rechten. Op macOS heeft Enscape volledige schijftoegang nodig. Open Systeeminstellingen, dan Privacy en beveiliging, dan Volledige schijftoegang, en zorg dat Enscape en SketchUp daar aangevinkt staan. Ontbreekt de vermelding, voeg de programma's dan handmatig toe met de plusknop.

Op Windows kan een antivirus- of endpointtool de Enscape-bestanden in quarantaine plaatsen, waardoor de plug-in niet laadt. Voeg de SketchUp-Pluginsmap en de Enscape-programmamap toe aan de uitzonderingen van je beveiligingssoftware. Start SketchUp bij twijfel eenmalig als beheerder om te zien of een rechtenprobleem de oorzaak is.

Controleer tot slot of je licentie actief is. Een verlopen of niet-aangemelde licentie laat Enscape soms wel installeren maar niet renderen. Meld je opnieuw aan met het account waarop de licentie staat en controleer of het abonnement nog loopt.

Voorkom dat het opnieuw gebeurt

De meeste storingen ontstaan doordat SketchUp en Enscape los van elkaar worden bijgewerkt. Je voorkomt de meeste ellende door de update-volgorde te bewaken en niet blind op elke nieuwe versie te springen.

• Controleer voor een SketchUp-update of jouw Enscape-versie die nieuwe jaarversie al ondersteunt.
• Werk Enscape bij zodra een nieuwe SketchUp-versie officieel wordt ondersteund, niet ervoor.
• Houd je grafische driver actueel, maar sla een driver die net is uitgekomen even over als je midden in een project zit.
• Bewaar het installatieprogramma van een werkende Enscape-versie, zodat je snel kunt terugvallen.

Werk je met een team, spreek dan een vaste, geteste combinatie van SketchUp en Enscape af en laat iedereen die gebruiken. Zo voorkom je dat de een wel en de ander niet kan renderen doordat de versies uiteenlopen. Update dan gepland en gezamenlijk, na een korte test op een enkele machine.

Problemen en oplossingen

Onderstaande tabel koppelt de meest voorkomende klachten aan een gerichte oplossing, zodat je niet alles hoeft door te lopen.

Werkt Enscape weer, besteed dan meteen aandacht aan je beeldkwaliteit. In onze uitleg over realistischer renderen in Enscape lees je welke acht instellingen je scenes geloofwaardiger maken. Voor de exacte, actuele systeemeisen raadpleeg je de systeemeisenpagina van Chaos.